ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ -ΑΥΧΕΝΑΛΓΙΑ

Αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες επίσκεψης ενός ασθενούς στο ιατρείο καθώς και απώλειας ωρών εργασίας. Το 80% των ανθρώπων θα αναπτύξουν οσφυαλγία έστω μια φορά στην ζωή τους . Διακρίνεται στις παρακάτω κύριες κατηγορίες :

• Μηχανικού τύπου : εκφυλιστική δισκοπάθεια , σπονδυλολίσθηση , οστεοαρθρίτιδα των αποφυσιακών αρθρώσεων , κατάγματα , λόγω μυϊκής τάσης .
• Ριζιτικού τύπου : συμπίεση νευρικών ριζών στα σπονδυλικά τρήματα , σπονδυλική στένωση .
• Φλεγμονώδους τύπου : αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα κ.α.
• Διηθητικού τύπου : νεοπλασίες (πολλαπλού μυέλωμα , μεταστάσεις ) λοιμώξεις (φυματίωση ,οστεομυελίτιδα ,δισκίτιδα )
• Αντανακλαστική οσφυαλγία : ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής , νεφρολιθίαση

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η οσφυαλγία είναι μηχανικού τύπου όμως υπάρχουν ορισμένα συμπτώματα που αποτελούν «κόκκινη σημαία» δηλαδή χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης για σοβαρότερες καταστάσεις :

• Πόνος οποίος δεν ανακουφίζεται με την αλλαγή της θέσης ούτε κατά την κατάκλιση με τα ισχία σε κάμψη , νυχτερινός πόνος .
• Συνοδά συμπτώματα : πυρετός , ρίγος , απώλεια βάρους .
• Πόνος και πρωινή δυσκαμψία > 30 λεπτά σε ασθενή ηλικίας <40 ετών
• Αμφοτερόπλευρη κατανομή και προοδευτική αύξηση του πόνου
• Μη φυσιολογική νευρολογική εξέταση : μειωμένη αισθητικότητα και κινητικότητα των κάτω άκρων , υπαισθησία δίκην «σέλας» , ακράτεια ούρων /κοπράνων , θετικό σημείο Babinski.
• Οξεία έναρξη πόνου μετά από χαμηλής ενέργειας πτώση σε ασθενή με παράγοντες κινδύνου για οστεοπόρωση.

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση και στην λήψη καλού ιστορικού . Ο απεικονιστικός έλεγχος πρέπει να περιορίζεται μόνο στους ασθενείς με τα συμπτώματα που αναφέραμε παραπάνω και όταν η οσφυαλγία επιμένει για > από 4-6 εβδομάδες παρά την θεραπεία για μηχανικό πόνο.

Η θεραπεία στην μηχανικής αιτιολογίας οσφυαλγία βασίζεται σε μη φαρμακευτικές και φαρμακευτικές μεθόδους :

• Όσο το δυνατόν μικρότερης διάρκειας κατάκλιση και μόνο στην οξεία φάση.
• Ασκήσεις α) κάμψης της μέσης σε περίπτωση αρθρίτιδας των αποφυσιακών αρθρώσεων ή ριζοπάθειας . β) εκτατικές ασκήσεις σε περίπτωση κήλης /εκφύλισης μεσοσπονδυλίου δίσκου γ) ασκήσεις ενδυνάμωσης κοιλιακών και ραχιαίων μυών για μείωση της φόρτισης στην σπονδυλική στήλη.
• Η φαρμακευτική αγωγή βασίζεται σε παυσίπονα ,ήπια οπιοειδή  , αντιφλεγμονώδη , μυοχαλαρωτικά ,γκαμπαπεντίνη κ.α. αναλόγως με την αίτια της οσφυαλγίας.

ΑΥΧΕΝΑΛΓΙΑ

Τα συχνότερα ρευματολογικά νοσήματα που σχετίζονται με προσβολή της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης είναι : ρευματοειδής αρθρίτιδα , αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα , διάχυτη ιδιοπαθής σκελετική υπερόστωση , οστεοαρθρίτιδα  ,πολυομυοσίτιδα , ρευματική πολυμυαλγία , ινομυαλγία .

Σημαντικό για την σωστή διάγνωση είναι κατά την κλινική εξέταση να ξεχωρίσουμε 1) μεταξύ φλεγμονώδους (περιορισμός των κινήσεων σε όλα τα επίπεδα ) και εκφυλιστικής νόσου (περιορισμός των κινήσεων σε 1-2 επίπεδα ) , 2) μεταξύ οστικής βλάβης (πόνος  κατά την στροφή της κεφαλης και της πλάγιας κάμψης στην ίδια πλευρά της κίνησης ) και μυϊκής βλάβης ( πόνος στην αντίθετη πλευρά της κίνησης )

Σημαντική επίσης είναι η διαφορική διάγνωση μεταξύ αυχενικής μυελοπάθειας και ριζοπάθειας

Η θεραπεία ποικίλει αναλόγως της αιτιολογίας : Μη φαρμακευτική (ασκήσεις , φυσιοθεραπεία , μαλακό κολάρο ) , φαρμακευτική (ΜΣΑΦ , μυοχαλαρωτικά κ.α. ) και χειρουργική .